De sport voorbij
De sport voorbij
Iets eerder dan gapland heb ik de behoefte om te schrijven. Deze week werd de wielerwereld en dus ook de sportwereld opgeschrikt door het plotselinge overlijden van de Belgische wielrenner Wouter Weylandt. Met hoge snelheid is hij in de Giro d'Italia tijdens een afdaling gevallen na een ongelukkige botsing met een muurtje. Hij was op slag dood.
Het thema van de dood in de sport is een thema dat eigenlijk niet hoort in sport en spel. Vroeger was het, in ieder geval voor de toeschouwers, een sport om te zien welke van de gladiatoren in het gevecht in de arena zou overleven en welke niet. Dood behoorde tot de orde van de dag. Tegenwoordig zijn de normen en waarden zo veranderd in onze cultuur dat de dood veel te zwaar is voor een verliezer. De dood hoort er al lang niet meer bij en toch verrast hij ons zo nu en dan in de sport.
Wat zou je als begeleider nu moeten zeggen tegen het team van sporters dat achterblijft. Hoe ga je om met verlies. Het omgaan met verlies is in ieder geval een hele individuele aangelegenheid. Stilstaan bij verlies, dapper doorgaan, boosheid, ontkenning, gelatenheid, intens verdriet, elkaar opzoeken, alleen willen zijn en verslagenheid horen alle tot de mogelijkheid van reageren op de dood. Wat kan je doen als begeleider. Mijn persoonlijke insteek bij het omgaan met verlies is naast het tonen van respect voor zowel de oveledene als voor de rouwenden, het feit dat ik in beeld probeer te krijgen wat er precies speelt en bij wie. Ik heb op zo'n moment behoefte aan overzicht. Het maakt dat ik me weer langzaam verbind. Niet in de laatste plaats is het namelijk van belang dat ik als begeleider mijn eigen gevoelens ervaar. Ook deze eigen gevoelens zijn belangrijk voor mij, maar ze hebben ook een communicatieve waarde naar anderen. Ik probeer dan ook zo goed en zo kwaad als dat gaat zo transparant mogelijk te zijn hierover.
Ik hecht er zelf waarde aan om de diverse gevoelens van de nabestaanden er te laten zijn. Het is oke dat ze voelen wat ze voelen, hoe bizar de expressie ook soms moge zijn. Van heftige huilbuien tot schaterlachen, van verdwaasd rondjes lopen tot de boel in elkaar timmeren van kwaadheid, het is zoals het is. In dit laatste zit voor mij het begin van het weer met de voeten op de grond komen te staan, ondanks alle verdriet en heftigheid.
Ik zal proberen aan te voelen of er bij anderen ruimte is om gevoelens te delen, in 'gesprek' te komen en vooral onderzoekend te zijn naar de beelden die de nabestaanden bij de dood hebben. Dit kan een kostbare voedingsbodem zijn om langzaam de draad in tijd weer op te pakken.
Ik heb veel nagedacht over dood en leven en heb er vele beelden bij. Ik heb hoop dat het zal zijn, zoals ik het me het voorstel als je dood gaat. Ik heb twijfels of dat überhaupt ook kan, zoals ik het me voorstel. Ik weet zeker dat het met ons niet ophoudt na dit leven en ik twijfel iedere dag aan deze zekerheid. Ik vertrouw op de boeddhistische reïncarnatie, op de islamitische hemel en de joodse wederopstanding aan het einde der tijden. Ik put moed uit de hindoeïstische verbranding van het lichaam (alles wat je verbrandt gaat immers naar de Goden via vuurgod Indra), Ik vertrouw erop dat bij de dood je geleerd hebt wat je moest leren in dit leven en dat je weg mag, door mag, door met je ontwikkeling en dat je door God of engelen gehaald wordt, maar misschien is er wel niets na dit leven en was dit het dan. Maar Ik heb veel vertrouwen ..... en zo verschrikkelijk veel verdriet als er iemand sterft.
De sporters worden plotseling weggerukt uit dit leven. Als begeleider kan je alleen maar heel goed voorbereid zijn. Alles wat je weet over de dood zou nabestaanden kunnen helpen, als er behoefte is voor hulp. Soms is die hulp van jou prettig en soms overbodig of teveel. Stem daarom in ieder geval heel goed af. Ken je sport, ken je sporters en ben zo vertrouwd mogelijk met jezelf en met het thema dood en verlies. Hulp moet hulp zijn en geen goed bedoelde rommel, zeker niet als de dood in het spel is.
Jop Berkhout | Webdesign Utrecht