Talent .... wat nu? (1)
Iedereen zei dat ze een groot talent was. Misschien niet zo'n groot talent als haar broer, maar toch. De voortekenen waren veelbelovend. Michaela Krajicek lijkt echter nu te moeten vechten om haar talent waar te maken. Een plekje bij de beste 100 van de wereld zit er op dit moment nog niet in. Wat is er gebeurd? Hoe kan het dat haar talent er niet uit komt?
Michael Schumacher heeft zijn talent waar gemaakt en is na zeer succesvolle jaren, waarin hij meerdere malen wereldkampioen was, op een gegeven moment gestopt met racen. Het bloed kroop echter waar het niet gaan kan en hij besluit zich na een paar jaar weer te gaan meten met de besten van dat moment in zijn geliefde Formule 1. Je zou toch zeggen dat hij over een grote mate van talent beschikt. Zijn talent heeft alle proeven glansrijk doorstaan, maar hij kan de anderen niet meer bij houden. Is het het motorvermogen van zijn formule 1 bolide dat hem parten speelt, is hij te oud of is het iets anders?
Talent is één van die prachtige , maar moeilijk te meten fenomenen in de sport. Je schijnt niet zonder te kunnen, maar een 'eeuwig talent' blijven ligt op de loer als je je niet verder ontwikkelt. Alleen met talent kom je namelijk ook niet aan de top. Als toeschouwer lijken we gemakkelijk te zien wie er talent voor een bepaalde sport heeft en wie het meer moet hebben van zijn inzet en zijn harde werken. Het is alleen moeilijk uit te leggen, waar we dan aan kunnen zien dat iemand een specifiek talent heeft. Druk wordt er gespeculeerd over je juiste mix van talent, doorzettingsvermogen, trainingsmogelijkheden om aan de top te komen. Wat is dan precies het talent dat iemand bezit en waar stopt het? Waar dwing je iets met je talent af en waar is het geluk?
Fysieke en mentale aspecten kunnen tegenwoordig in kaart worden gebracht. De aard van de sport, wat voor appèl een sport op je doet, kan ook vrij goed worden bepaald. Een belangrijk issue lijkt echter het belang van het kunnen omgaan met druk te zijn. Wat gebeurt er met je op belangrijke momenten in een wedstrijd? Een penalty op de training lijkt in de verste verte niet op de beslissende penalty op een wereldkampioenschap, hoewel beide penalties worden genomen vanaf 11 meter. Als toeschouwer lijken we van te voren al te 'zien' of de bal erin gaat of niet. Wat 'zien' we dan. Het is namelijk waar dat er iets verandert als je onder druk komt te staan. De grote vraag is alleen wat?
Het is één van de ontbrekende sleutels van het presteren op de juiste momenten. De specifieke mix van talent en persoonlijkheid maakt dat er geen kant en klaar recept is om tot betere prestaties te komen. Wat voor de een geldt slaat totaal niet aan bij de ander. Wat je wel kunt onderzoeken is de wijze van het omgaan met druk. Dit doe je altijd op eenzelfde wijze of het nu gaat om het maken van een repetitie, een tentamen, het spreken voor een groep of het nemen van die belangrijke penalty. Je ziet dezelfde elementen in het gedrag van het talent terug komen op het moment dat er een mate van druk is. Daar is, zodra het in kaart is gebracht, goed mee te werken als je echt iets met je talent wilt. Het omgaan met druk is te leren en te trainen!
Het vergt ook veel van een ouder/begeleider om het talent te helpen in deze moeilijke materie. Vele begeleidingsfouten hebben als gevolg gehad dat kinderen stoppen met doen waar ze goed in zijn. Weer een talent gaat verloren. Dit willen we toch niet? Een later blog zal hier verder op in gaan. (Richard Krajicek zei eens in een lezing over kinderen en topsport: "Ouders, je kunt als talent niet met en niet zonder ze.") Ouders overschatten vaak het talent van hun kind. Trainers onderschatten vaak het talent van hun pupil. Talent is die ruwe diamant, die van alle kanten nog geslepen dient te worden. Maar we weten vaak te weinig over een talent om nog maar te zwijgen over waar je dan wel en waar je niet moet slijpen.
Als je als talent echt iets wilt, dan zou je in een vroeg stadium al in ieder geval moeten leren en ervaren wat druk met je talent doet. Hoe langer je hiermee wacht, hoe moeilijker het wordt om het te leren. Dit fenomeen 'druk' heeft niets te maken met je eigenlijke talent, maar het is wel de belangrijkste poort naar succes. Je talent moet door die poort! Druk in zijn vele vormen doet een talent geen goed. Het omgaan met talent vergt specifieke kijk en een specifieke begeleiding. Aarzel als ouder niet om je eens te laten adviseren. Zelfs je ruwe diamantje kan zo mooi (uit)blinken.
Jop Berkhout | Webdesign Utrecht