Een nieuwe episode is aangebroken in mijn leven, ... net 50 jaar geworden,... nieuwe studie bijna afgerond, ... en dan nu ook de blogwereld in. Ik weet niet precies hoe het werkt, wie dit überhaupt gaat lezen, etc., maar de ervaring zal mij dat waarschijnlijk gaan leren. Zoals dit vaker gebeurt, ... gewoon door het te gaan doen.

Met mijn thema's in het leven, te weten 'levenskunst', 'zingeving', 'leven' en 'vermogen' wil ik met jou, als lezer, onderzoeken of we hier iets aan kunnen bijdragen. Mijn achtergrond is aan de ene kant van een hele fysieke aard, fysiotherapie, maar aan de andere kant heeft de haptonomie (Synergos, Amersfoort) mij, naast mijn opvoeding natuurlijk, voor een groot gedeelte gevormd. Recentelijk heeft mijn studie (masterstudie interreligieuze spiritualiteit, Radboud Universiteit Nijmegen) weer een denk- en ervaringswereld opengelegd. Mijn grote uitdaging ligt in het feit dat ik al die kennis in wil zetten in de bovengenoemde thema's. Mijn passie is om dit zowel in de sport, als in de wereld van hedendaagse spiritualiteit te doen. Deze werelden lijken ver uit elkaar te liggen en aan mij de kunst om ze te verbinden. Ik zal regelmatig een blogje schrijven over waarnemingen op deze vlakken. Gebeurtenissen en verwonderingen komen aan bod. Ik denk zelf aan thema's in de sport: hoe kan het dat Feijenoord vòòr de helft van het seizoen als 'los zand' werd gezien en daarna veel meer een team werd. Wat is er mogelijk gebeurd en wat is voor een team of coach een mogelijke weg van 'los zand' naar 'eenheid'? 

Ook wil ik thema's als: het verkennen van het gevoelsmatige aspecten in meditaties of andere spirituele belevingen, onderzoeken in de blogs. Hoe beleef jezelf deze aspecten en veranderen deze ervaringen als je je meer gaat richten op bijvoorbeeld alleen maar het voelen in je lijf. Thema's die mij interesseren, ik hoop jou als lezer ook. 

De eerste thema blog wil ik schrijven over ongeveer 3 weken. Nog heel eventjes wachten dus. Ik hoop dat deze blogs je inspiratie zullen opleveren om jouw eigen levenskunst vorm te geven in de richting van waar jij voor staat !  

Iets eerder dan gapland heb ik de behoefte om te schrijven. Deze week werd de wielerwereld en dus ook de sportwereld opgeschrikt door het plotselinge overlijden van de Belgische wielrenner Wouter Weylandt. Met hoge snelheid is hij in de Giro d'Italia tijdens een afdaling gevallen na een ongelukkige botsing met een muurtje. Hij was op slag dood.

Het thema van de dood in de sport is een thema dat eigenlijk niet hoort in sport en spel. Vroeger was het, in ieder geval voor de toeschouwers, een sport om te zien welke van de gladiatoren in het gevecht in de arena zou overleven en welke niet. Dood behoorde tot de orde van de dag. Tegenwoordig zijn de normen en waarden zo veranderd in onze cultuur dat de dood veel te zwaar is voor een verliezer. De dood hoort er al lang niet meer bij en toch verrast hij ons zo nu en dan in de sport.

Wat zou je als begeleider nu moeten zeggen tegen het team van sporters dat achterblijft. Hoe ga je om met verlies. Het omgaan met verlies is in ieder geval een hele individuele aangelegenheid. Stilstaan bij verlies, dapper doorgaan, boosheid, ontkenning, gelatenheid, intens verdriet, elkaar opzoeken, alleen willen zijn en verslagenheid horen alle tot de mogelijkheid van reageren op de dood. Wat kan je doen als begeleider. Mijn persoonlijke insteek bij het omgaan met verlies is naast het tonen van respect voor zowel de oveledene als voor de rouwenden, het feit dat ik in beeld probeer te krijgen wat er precies speelt en bij wie. Ik heb op zo'n moment behoefte aan overzicht. Het maakt dat ik me weer langzaam verbind. Niet in de laatste plaats is het namelijk van belang dat ik als begeleider mijn eigen gevoelens ervaar. Ook deze eigen gevoelens zijn belangrijk voor mij, maar ze hebben ook een communicatieve waarde naar anderen. Ik probeer dan ook zo goed en zo kwaad als dat gaat zo transparant mogelijk te zijn hierover.

Ik hecht er zelf waarde aan om de diverse gevoelens van de nabestaanden er te laten zijn. Het is oke dat ze voelen wat ze voelen, hoe bizar de expressie ook soms moge zijn. Van heftige huilbuien tot schaterlachen, van verdwaasd rondjes lopen tot de boel in elkaar timmeren van kwaadheid, het is zoals het is. In dit laatste zit voor mij het begin van het weer met de voeten op de grond komen te staan, ondanks alle verdriet en heftigheid.

Ik zal proberen aan te voelen of er bij anderen ruimte is om gevoelens te delen, in 'gesprek' te komen en vooral onderzoekend te zijn naar de beelden die de nabestaanden bij de dood hebben. Dit kan een kostbare voedingsbodem zijn om langzaam de draad in tijd weer op te pakken.

Ik heb veel nagedacht over dood en leven en heb er vele beelden bij. Ik heb hoop dat het zal zijn, zoals ik het me het voorstel als je dood gaat. Ik heb twijfels of dat überhaupt ook kan, zoals ik het me voorstel. Ik weet zeker dat het met ons niet ophoudt na dit leven en ik twijfel iedere dag aan deze zekerheid. Ik vertrouw op de boeddhistische reïncarnatie, op de islamitische hemel en de joodse wederopstanding aan het einde der tijden. Ik put moed uit de hindoeïstische verbranding van het lichaam (alles wat je verbrandt gaat immers naar de Goden via vuurgod Indra), Ik vertrouw erop dat bij de dood je geleerd hebt wat je moest leren in dit leven en dat je weg mag, door mag, door met je ontwikkeling en dat je door God of engelen gehaald wordt, maar misschien is er wel niets na dit leven en was dit het dan. Maar Ik heb veel vertrouwen ..... en zo verschrikkelijk veel verdriet als er iemand sterft.

De sporters worden plotseling weggerukt uit dit leven. Als begeleider kan je alleen maar heel goed voorbereid zijn. Alles wat je weet over de dood zou nabestaanden kunnen helpen, als er behoefte is voor hulp. Soms is die hulp van jou prettig en soms overbodig of teveel. Stem daarom in ieder geval heel goed af. Ken je sport, ken je sporters en ben zo vertrouwd mogelijk met jezelf en met het thema dood en verlies. Hulp moet hulp zijn en geen goed bedoelde rommel, zeker niet als de dood in het spel is. 

Michael Schumacher heeft zijn talent waar gemaakt en is na zeer succesvolle jaren, waarin hij meerdere malen wereldkampioen was, op een gegeven moment gestopt met racen. Het bloed kroop echter waar het niet gaan kan en hij besluit zich na een paar jaar weer te gaan meten met de besten van dat moment in zijn geliefde Formule 1. Je zou toch zeggen dat hij over een grote mate van talent beschikt. Zijn talent heeft alle proeven glansrijk doorstaan, maar hij kan de anderen niet meer bij houden. Is het het motorvermogen van zijn formule 1 bolide dat hem parten speelt, is hij te oud of is het iets anders?

Talent is één van die prachtige , maar moeilijk te meten fenomenen in de sport. Je schijnt niet zonder te kunnen, maar een 'eeuwig talent' blijven ligt op de loer als je je niet verder ontwikkelt. Alleen met talent kom je namelijk ook niet aan de top. Als toeschouwer lijken we gemakkelijk te zien wie er talent voor een bepaalde sport heeft en wie het meer moet hebben van zijn inzet en zijn harde werken. Het is alleen moeilijk uit te leggen, waar we dan aan kunnen zien dat iemand een specifiek talent heeft. Druk wordt er gespeculeerd over je juiste mix van talent, doorzettingsvermogen, trainingsmogelijkheden om aan de top te komen. Wat is dan precies het talent dat iemand bezit en waar stopt het? Waar dwing je iets met je talent af en waar is het geluk? 

Fysieke en mentale aspecten kunnen tegenwoordig in kaart worden gebracht. De aard van de sport, wat voor appèl een sport op je doet, kan ook vrij goed worden bepaald. Een belangrijk issue lijkt echter het belang van het kunnen omgaan met druk te zijn. Wat gebeurt er met je op belangrijke momenten in een wedstrijd? Een penalty op de training lijkt in de verste verte niet op de beslissende penalty op een wereldkampioenschap, hoewel beide penalties worden genomen vanaf 11 meter. Als toeschouwer lijken we van te voren al  te 'zien' of de bal erin gaat of niet. Wat 'zien' we dan. Het is namelijk waar dat er iets verandert als je onder druk komt te staan. De grote vraag is alleen wat?

Het is één van de ontbrekende sleutels van het presteren op de juiste momenten. De specifieke mix van talent en persoonlijkheid maakt dat er geen kant en klaar recept is om tot betere prestaties te komen. Wat voor de een geldt slaat totaal niet aan bij de ander. Wat je wel kunt onderzoeken is de wijze van het omgaan met druk. Dit doe je altijd op eenzelfde wijze of het nu gaat om het maken van een repetitie, een tentamen, het spreken voor een groep of het nemen van die belangrijke penalty. Je ziet dezelfde elementen in het gedrag van het talent terug komen op het moment dat er een mate van druk is. Daar is, zodra het in kaart is gebracht, goed mee te werken als je echt iets met je talent wilt. Het omgaan met druk is te leren en te trainen! 

Het vergt ook veel van een ouder/begeleider om het talent te helpen in deze moeilijke materie. Vele begeleidingsfouten hebben als gevolg gehad dat kinderen stoppen met doen waar ze goed in zijn. Weer een talent gaat verloren. Dit willen we toch niet? Een later blog zal hier verder op in gaan. (Richard Krajicek zei eens in een lezing over kinderen en topsport: "Ouders, je kunt als talent niet met en niet zonder ze.")  Ouders overschatten vaak het talent van hun kind. Trainers onderschatten vaak het talent van hun pupil. Talent is die ruwe diamant, die van alle kanten nog geslepen dient te worden. Maar we weten vaak te weinig over een talent om nog maar te zwijgen over waar je dan wel en waar je niet moet slijpen.  

Als je als talent echt iets wilt, dan zou je in een vroeg stadium al in ieder geval moeten leren en ervaren wat druk met je talent doet. Hoe langer je hiermee wacht, hoe moeilijker het wordt om het te leren. Dit fenomeen 'druk' heeft niets te maken met je eigenlijke talent, maar het is wel de belangrijkste poort naar succes. Je talent moet door die poort! Druk in zijn vele vormen doet een talent geen goed. Het omgaan met talent vergt specifieke kijk en een specifieke begeleiding. Aarzel als ouder niet om je eens te laten adviseren. Zelfs je ruwe diamantje kan zo mooi (uit)blinken.